Предположение

ПРЕДПОЛОЖЕНИЕ

Все взаимосвязано в природе – и форма, и цвет, и запах.
Но для общения главным остается только звук.
И потому лес и степь всегда полны звуков.
Всякий имеющий уши слушает: что же за этим?
Угроза?
Предостережение?
Призыв?
Или просто сигнал?..

Наверное, в далекие-предалекие времена охотники на севере познавать природу вокруг себя начали именно со звуков.
Благодаря этому начали мыслить.
Ну а следом – пришла речь.
Любопытно, как же это все происходило?..

OLLETTAMUS

Luonnossa kaikki on keskinäisessä yhteydessä – muodot, värit, tuoksut. 
Mutta kanssakäymistä varten tärkeintä on ääni.
Metsässä on aina paljon ääniä, jokainen, jolla on korvat, kuuntelee.
Mitä se voi olla?
Uhkaus?
Varoitus?
Kutsu?
Merkki?


Ilmeisesti jo ammoisina aikoina Pohjoisen metsästäjät alkoivat oppia tuntemaan luontoa äänistä.
Äänien ansiosta he rupesivat ajattelemaan. Sen jälkeen on kehittynyt kieli.
Olisi mielenkiintoista tietää, millä tavalla se tapahtui?

Маленький, но плотный и бездымный костерок разложен под корнями вековой сосны. Его огонек отчаянно борется с кромешной тьмой. Он едва освещает пятнистый бок камня-валуна, низ замшелого ствола сосны и бесстрастное лицо охотника, слушающего ночь.
Сквозь треск сгораемой в костре древесины слышится шум ветра в кронах деревьев, скрип колеблемых веток, шелест листвы.
Вдруг эхо приносит волчий вой...

В горле охотника рождаются звуки - подражание услышанному вою волка.

Их гармония ему нравится. Ею удобно называть эту пугающую, кромешную темноту...
Но вот темнота, наконец, сменяется предрассветным полумраком. Становится видным весь холм. На его вершине серый, огромный, в ядовито-зеленых пятнах мха камень-валун. Он словно подпирает вековую сосну, закинувшую негустую крону в самое небо. За камнем-валуном возвышается рыжий холмик лесного муравейника. Рядом еще несколько сосен и валунов, поменьше. Внизу – высокий кустарник.
Охотник тщательно затаптывает и присыпает прелым листом остатки костра.
И вдруг настораживается.

Pieni, mutta tiivis ja savuton nuotio on viritetty ikivanhan männynjuurakon alle. Nuotion tuli taistelee epätoivoisesti helvetillistä pimeyttä vastaan. Niukasti se valaisee täplikkään vierinkiven kylkeä, sammaltuneen männyn rungon alaosaa ja metsästäjän kiihkottomia kasvoja.
Metsästäjä kuuntelee yötä.
Nuotion rätinän läpi kuuluu tuulen suhinaa puiden latvoissa, huojuvien oksien narinaa ja lehvistön kahinaa.
Yhtäkkiä kaiku tuo susien ulvontaa.

Metsästäjän kurkussa syntyy ääniä. Se on susien ulvonnan matkimista.
– Y-y-y! Ö-ö-ö! Yö-ö! Yö!

Äänien sointu miellyttää häntä. Se antaa niin sopivan nimen tuolle pelottavalle pimeälle.
Vihdoinkin pimeys vaihtuu varhaisaamun puolihämärään. Alkaa näkyä koko kumpu. Huipulla voi nähdä suuren, harmaan sammaloituneen vierinkiven. Se ikään kuin tukee ikivanhaa mäntyä, jonka harva latva tuntuu yltävän aivan taivaaseen asti. Vierinkiven takana kohoaa muurahaiskeko. Ympärillä on vielä muutamia mäntyjä ja pienempiä vierinkiviä. Alhaalla on korkea pensaikko. Huolellisesti metsästäjä polkee nuotion sammuksiin ja sirottelee sen jäännökset mätänevillä lehdillä. 
Yhtäkkiä hän höristää korviaan.

Где-то далеко, в глубине кустарника, слышатся характерные звуки.
Так ломится через лес медведь.
Охотник прячется за дальний валун. От него ближе всего к густому ельнику позади холма.
Словно крылья тонущей в воде раненой птицы хлещут из стороны в сторону ветви кустарника. Хрустит сломанный сук под тяжелой медвежьей лапой.
А вот и он сам!

Встает на задние лапы. Нюхает воздух, оттопыривая нижнюю губу. Ничего не учуяв, опускается на передние лапы и неуклюже взбирается на холм.
Видит муравейник, ворчит, показывая желтые клыки, запускает в него лапу и ждет. Затем с удовольствием начинает ее облизывать.


Вдруг он кашляет, поперхнувшись.


Накислившись муравьями, зевает во всю глотку, взбирается на валун и ложится на него брюхом.


Медведь тянет какую-то только ему известную ворчливую песенку.
Скоро на зимнюю спячку.
Сыт он, и потому незлобив...


Охотник осторожно выглядывает из-за валуна и улыбается.

Он тихонько повторяет медвежью песенку.

Медведь вдруг сползает с валуна.


– M-M-M! – мычит он, то ли чему-то удивляясь, то ли на что-то жалуясь. Затем смешно ковыляет вниз, к кустарнику, и быстро скрывается в нем из виду.

Jostain kaukaa pensaikosta kuuluu luonteenomaisia ääniä. Sillä tavoin karhu aina tunkeutuu metsän läpi.  
Metsästäjä piiloutuu kaukaisen vierinkiven taakse. Siitä on lyhin matka juosta tiheään kuusikkoon.
Kuin veteen uppoavan linnun siivet pensaikon oksat hutkivat sinne tänne. Katkennut risu narskuu karhun käpälän alla.
Ja siinä tulee itse karhu!

Se nousee takakäpälilleen, nuuskii ilmaa, työntää huulensa törrölleen. Vainuamatta mitään erikoista karhu laskeutuu taas etukäpälilleen ja kiipeää kömpelösti kummulle. Se näkee muurahaiskeon. Se murisee ja paljastaa keltaiset torahampaansa. Se työntää käpälän keon sisään ja odottaa hetken. Sitten se ottaa käpälän pois ja alkaa nautiskellen nuolla muurahaisia.
– A-a-rhuu! –

Yhtäkkiä se alkaa yskiä. Muurahainen on mennyt väärään kurkkuun.
– Kha! Kha! –

Herkuteltuaan se haukottelee leveästi, kiipeää vierinkivelle ja paneutuu maahan.

Karhu venyttää jotakin vain sille tuttua kärttyisää laulua. Pian sen olisi mentävä talviunille.
Se on kylläinen, eikä siksi ole vihainen.
– A-A-RH-U-U! R-R-U-U! M-M-M! A-RR-HM-M! KHA! –

Varovasti metsästäjä kurkistaa vierinkiven takaa ja hymyilee.

Hän toistelee hiljaa karhun laulua.
– K-HA! A-A-RR-HUU! KA-RHU! –

Yhtäkkiä karhu ryömii alas vierinkiveltä.

M-M-M! – karhu mylvii kuin ihmetellen tai valittaen. Sitten se linkuttaa hullunkurisesti alas ja katoaa nopeasti pensaikkoon.

Охотник переводит дух, выходит из-за своего убежища. Передразнивая медведя, мычит, опускается на четвереньки… и вдруг замирает. Он видит примятый медвежьей лапой зеленый стебелек цветка, который медленно, но упрямо выпрямляется.
Сила жизни не может не удивлять!

– M-M-M! – громко, по-медвежьи, выражает охотник теперь уже свое изумление. Потом смотрит на корни сосны, под которой просидел ночь, и задирает голову.

– M-M-A-A! – рот сам собой открывается от восхищения.
Мощный ствол и хрупкий стебелек...
Что общего?

Но охотник уже знает ответ на вопрос.

– MAA (земля)! – торжественно произносит он и бережно касается пальцами края смятого земляного холмика, облепленного снующими муравьями.

Metsästäjä hengähtää ja lähtee turvapaikastaan.
Hän matkii karhua, sen mylvintää, käy nelin kontin ja… jähmettyy paikoilleen.
Hän näkee karhun talloman ruohon korren, joka hitaasti, mutta itsepäisesti, suoristautuu.
Elämän voima ei voi kuin ihmetyttää!

– M-M-M! – metsästäjä ilmentää hämmästyksensä karhun tavoin.
Sitten hän nostaa päätään.



– M-A-A! – hänen suunsa on ihastuksesta auki.
Voimakas runkoja hauras korsi.
Mitä yhteistä niillä voi olla?

Metsästäjä tietää jo vastauksen kysymykseen.


– MAA! – hän ääntää juhlallisesti ja koskettaa varovasti sormellaan tallattua muurahaiskekoa.

В это время между стволами сосен появляется и начинает весело плавиться диск солнца, подкрадываясь к их косматым верхушкам.
Oхотник кричит в его сторону.

Ушла ночь!        – “YO”
Ушел медведь! – “KARHU”
Ушли все ночные страхи...

Диск солнца замирает на верхушке самой высокой сосны, готовясь пуститься в свободное плавание над лесом.
Охотник щурится.
Морщинка пересекает его лоб. Он размышляет.

Солнце – над лесом.
Лес – на земле. 
Земля всему дает жизнь...

Охотник выводит слово и улыбается.


Гармония звуков ему нравится. Ею хорошо будет отмечать восход солнца после темноты.
Когда все на земле пробуждается...

Так рождались, наверное, на севере Европы первые слова:
УТРО
ЗЕМЛЯ
НОЧЬ
МЕДВЕДЬ

Скажете, что это все надумано? Может быть.
А сможете оспорить и сказать, что все было не так?..

Samalla auringon kiekko näyttäytyy mäntyjen välistä, ja alkaa iloisesti loistaa.

Metsästäjä huutaa sitä kohti.
– A-A-UU! –

”YÖ” on mennyt pois!
”KARHU” on mennyt pois!
Kaikki yön pelot ovat menneet pois.

Auringon kiekko valmistautuu lähtemään vapaalle purjehdukselleen metsän ylle.
Metsästäjä siristää silmiään. Vähäinen ryppy kulkee hänen otsallaan.
Hän mietiskelee.


Aurinko on metsän yläpuolella.
Metsä on maan yläpuolella.
Maa antaa kaikille elämän.

Metsästäjä johtaa sanansa ja hymyilee.
– AU! MA! AAMU!!

Hän pitää sävelten harmoniasta. Se voi hyvin merkitä auringonnousua pimeyden jälkeen. Sitä, mikä herättää unesta kaiken maan päällä...

Niin varmaankin Pohjoisessa syntyivät ensimmäiset sanat:
AAMU
MAA
YÖ
KARHU

Te voitte ajatella, että tämä on keksittyä? Niin varmaan onkin.
Mutta ette myöskään voi kumota tätä ettekä todistaa, että kaikki tapahtui jotenkin toisin...